Journalistiek en Nieuwe Media

Door docenten
Foto’s burger net zo goed als van prof

Foto’s burger net zo goed als van prof

Iedereen met een mobiele telefoon kan een goede foto maken. Steeds vaker duiken in media dan ook foto's van niet-professionele fotografen op. Martine Braam, student Journalistiek en Nieuwe Media, deed onderzoek.

Nieuwsfotografen hebben het niet gemakkelijk in een tijd waarin het maken en verspreiden van een nieuwsfoto een peulenschil lijkt. Wie wil weten waarin professionele fotografen verschillen van burgers met mobieltjes, moet een maat bedenken om dat verschil te meten.

Nieuwswaarden
Voor het onderzoek werd gebruikt gemaakt van een klassieke theorie over nieuwswaarden. Kort gezegd komt die theorie erop neer dat nieuwsfeiten een grotere kans hebben om in het nieuws te komen als ze aan een reeks criteria voldoen. Zo komen gebeurtenissen van personen die hoger op de maatschappelijke ladder staan vaker in het nieuws dan personen die lager op die ladder staan en heeft misdaad met geweld een grotere kans om in het nieuws te komen dan misdaad zonder geweld. Dit soort criteria worden nieuwswaarden genoemd. Nieuwsfeiten die het nieuws halen, voldoen meestal aan een reeks van dit soort criteria.

Braam stelde een verzameling van 200 gepubliceerde nieuwsfoto's samen over de oorlog in Syrië. Met eindeloos zoek- en speurwerk zocht ze van elke foto uit waar die vandaan kwam: van een professionele fotograaf of van een burger. Zo hield ze twee verzamelingen van elk 100 foto's over die ze kon vergelijken. Dat vergelijken deed ze aan de hand van nieuwswaarden. Ze ging na of er verschillen waren in de nieuwswaarden van de foto's van pro's en die van amateurs.

Right time
De uitkomsten van haar onderzoek sluiten goed aan bij eerder onderzoek (Mortensen 2014), maar zijn daarom niet minder belangrijk. Op de meeste nieuwswaarden was er niet veel verschil: dat wil zeggen dat ze in beide verzamelingen wel zo ongeveer gelijk vertegenwoordigd waren. De verzameling burgerfoto's scoorden hoger op het right-time-right-place gehalte. Dat is logisch: als er ergens iets gebeurt, dan is er altijd wel iemand met een telefoon in de buurt die een foto kan maken. De foto's van de professionele fotografen tonen daartegenover de voordelen van de perskaart: zij zijn vaker aanwezig bij van tevoren geplande persmomenten en onderscheiden zich hiermee van hun burgercollega’s. Er staan dus bijvoorbeeld vaker officials op dat soort foto's. Logisch want daar kom je als burger niet gemakkelijk bij. Voor de andere gemeten nieuwswaarden was er overigens niet veel verschil. En als je een gemiddelde over alle nieuwswaarde berekent, vind je ook geen verschil.

Verder onderzoek
Mag je nu concluderen dat persfotografen zich voornamelijk onderscheiden doordat ze een perskaart hebben? Nee. Ten eerste zegt het onderzoek niets over de kwaliteit van de foto's, noch op technisch vlak, noch op inhoudelijk vlak. Ten tweede weten we niets over de verhouding gemaakte en geplaatste foto's. Het betreft gepubliceerde foto's die door een zeef zijn gegaan van professionele fotoredacties. Waaruit die fotoredacties hebben kunnen kiezen weten we niet. Wel weten we dat de beide verzamelingen net zo nieuwswaardig zijn en er dus blijkbaar genoeg burgerfoto's zijn om een nieuwswaardige verzameling mee samen te stellen. 

Zoals goede wetenschappers dan zeggen: er moet nog veel nader onderzoek verricht worden. Maar vast staat dat professionele nieuwsfotografie onder grote druk staat en dat fotografie in razend tempo een steeds laagdrempeliger medium is geworden. Het is spannend om te zien hoe die twee zich tot elkaar gaan verhouden. Wordt vervolgd!

Op nieuwsfoto's van burgerfotografen komen hooggeplaatste personen minder vaak voor. Maar soms lukt het. (Ongepubliceerde foto Willem Koetsenruijter)  
 

Plaats een reactie

Name (required)

E-mail (required)

Een avatar? Ga naar www.gravatar.com

Onthoud mij
Hou me op de hoogte van reacties