Journalistiek en Nieuwe Media

Door docenten

Fotojournalist anno 2015 is tevreden netwerker

Een grote internationale enquĂȘte onder fotojournalisten geeft voor het eerst in de geschiedenis inzicht in wie fotografen zijn en hoe ze zichzelf zien. Het onderzoek schetst een veel optimistischer beeld dan veel andere onderzoeken.

De digitale tijd is het einde van de professionele fotografie. Burgerfotografen maken het vak kapot. Het gemak waarmee foto’s zijn te maken en te verspreiden is de dood in de pot voor de professionele fotograaf die daardoor nauwelijks meer zijn brood kan verdienen en gedoemd is een kwijnend bestaan te leiden.

Allemaal niks van waar. Tenminste dat zeggen de uitkomsten van een grote survey die het prestigieuze Reuters Institute for the Study of Journalism (RISJ) samen met World Press Photo organiseerde onder de ruim 5.000 inzenders voor de World Press Photo. Ruim 25% – zo’n 1550 fotografen – stuurden de enquête ingevuld terug. Het is voor het eerst in de geschiedenis, zo claimen de makers, dat een alomvattend internationale enquête-onderzoek gedetailleerd inzicht geeft in de manier waarop fotografen denken over zichzelf en de fotografie. Waar veel van dit soort enquêtes nogal eens beperkt zijn tot Europa of Noord-Amerika, omvat de RISJ-enquete een interessante groep respondenten: slechts de helft kwam uit Europa, een kwart uit Azië, 11% uit Zuid- en Centraal-Amerika en minder dan 10% uit Noord-Amerika. Het is de bedoeling dat dit onderzoek een jaarlijkse traditie wordt. In het rapport geven de onderzoekers zich voorbeeldig rekenschap van eventuele bias in de resultaten. Die is er, zoals in ieder onderzoek gebaseerd op een enquête. Maar er is goede reden om aan te nemen dat het hier een goed opgezette survey betreft met voldoende respons om er conclusies aan te verbinden. Hieronder een keuze uit de resultaten.

Full time zzp’ende mannen
De meerderheid van de respondenten (60%) is niet in loondienst, maar werkt als zelfstandig ondernemer, het grootste deel voor traditionele kranten en tijdschriften. De meesten (75%) doen dat full time. Fotografen zijn geen teamspelers: de meerderheid werkt in zijn eentje (80%) En, ja, in zijn eentje, want professionele fotografen zijn mannen: 85%. (Om het beeld aan te vullen, presenteert het rapport ook zogenoemde snap shots: portretten van bepaalde typen fotografen. Er is ook een snap shot over de vrouwelijke fotograaf, p.54.) 

Hoogopgeleide nieuwsfotografen
Aan wat voor type projecten werken die fotografen de hele dag? De meesten noemen zichzelf nieuwsfotograaf (19%). Een andere grote groep werkt aan “persoonlijke projecten” (18%), aan portretten (14%) en aan sportfotografie (10%). Meer dan tweederde van de respondenten heeft een universitaire opleiding. Daar staat een kwart tegenover dat geen specifieke fotografie-opleiding heeft. Bedenk dat de HBO-opleidingen die wij hier kennen, in het buitenland veelal onder universitaire opleidingen vallen.

Lage verdiensten en diefstal van werk
Driekwart van de respondenten verdient minder dan 40.000 dollar (€ 36.000,-) per jaar. Eenderde verdient $ 10.000,- (€ 9.000,-) of minder per jaar. De meesten zijn daar trouwens niet ontevreden over. Wel ontevreden zijn veel fotografen over diefstal van hun werk. Het ongeautoriseerd verspreiden van werk is wijdverbreid. De meerderheid heeft hier geregeld mee te maken en ondervindt er financiële schade van.

Gevaarlijk
Fotografie is ook een gevaarlijk beroep. Meer dan 90% geeft aan dat ze reële fysieke risico’s lopen tijdens hun werk. Zuid-Amerika, Centraal Amerika en de Caraïben zijn de gevaarlijkste regio’s om in te werken. (Er waren erg weinig respondenten uit Afrika, merken de onderzoekers op.)

Manipuleren
Hoewel 76% van de fotografen manipulatie als een serieus probleem ziet en 75% aangeeft dat ze nooit een afbeelding veranderen, geeft 52% aan dat ze wel geregeld foto’s in scene zetten (“stagen”). Dat wil zeggen iemand vragen om nog eens hetzelfde te doen, te poseren, of om even te wachten tot de fotograaf klaar is. De digitale tijd vraagt wel om nieuwe bezinning op de ethiek, zo vindt men.

Burgers en sociale media
De burgerjournalistiek vormt nauwelijks een bedreiging, zo vindt de meerderheid. Veel zien het zelfs als een positieve ontwikkeling. Sociale media zijn een must: vrijwel iedereen heeft een website. Facebook is het favoriete socialemediaplatform voor fotografen. Instagram, Pinterest, Tumblr en Twitter zijn veel minder populair. Een ruime meerderheid geeft aan voordeel te hebben van sociale media, zowel in financieel als niet-financieel opzicht. Sociaal netwerken is een must.

Blij en positief
In tegenstelling tot alle onheilsprofeten van de afgelopen jaren, die een zwarte toekomst voorspelden voor de professionele fotograaf, geeft tweederde aan gelukkig te zijn met zijn loopbaankeuze en voelt 55% zich meestal of altijd positief over de toekomst. En dat is ook logisch met zo'n mooi vak!

Plaats een reactie

Name (required)

E-mail (required)

Een avatar? Ga naar www.gravatar.com

Onthoud mij
Hou me op de hoogte van reacties